ශ්රී ලංකාව යනු ලොව පුරා වන අලි සම්පත සඳහා ඉහළම ගෞරවයක් සහ අවධානයක් දිනාගත් රටකි. එහෙත් අද වන විට එම අභිමානවත් සම්පත බරපතල තර්ජනයකට ලක්ව ඇති බව අලුත්ම පර්යේෂණ වාර්තා මගින් අනාවරණය වේ. වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව අද (**2026 මාර්තු 16**) නිකුත් කළ වාර්තාවකට අනුව, පසුගිය වසර 10 තුළ ලංකාවේ වන අලි ගහනය සැලකිය යුතු මට්ටමකින් පහළ ගොස් තිබේ.
මෙම තත්ත්වය කෙරෙහි ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ දිනෙන් දින උග්ර වන අලි-මිනිස් ගැටුමයි. වනාන්තර එළිපෙහෙළි කිරීම සහ අලිමංකඩවල් අවහිර කරමින් සිදුකරන අක්රමවත් ඉදිකිරීම් හේතුවෙන් වන අලින්ට සිය වාසස්ථාන අහිමි වී ඇත. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස අලි ඇතුන් ගම් වැදීමත්, ඒ හරහා සිදුවන ජීවිත හා දේපළ හානිත් ඉහළ ගොස් තිබේ. පසුගිය වසරේ පමණක් ලංකාව තුළ අලි මරණ 400කට වඩා වාර්තා වී ඇති අතර ඉන් බහුතරයක් මිනිස් ක්රියාකාරකම් නිසා සිදු වූ ඒවා වේ.
විශේෂයෙන්ම හක්කපටස්, විදුලි සැර වැදීම සහ වෙඩි තැබීම් නිසා වන අලි මියයාම අතිශය කණගාටුදායක තත්ත්වයකි. වනජීවී නිලධාරීන් පවසන්නේ අලි පැටවුන්ගේ මරණ අනුපාතය ද ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. ආහාර සහ ජල හිඟය නිසා මන්දපෝෂණයට ලක්වීම සහ වසංගත රෝගී තත්ත්වයන් ද අලි ගහනය අඩුවීමට තවත් හේතුවක් වී ඇත. ලෝක ප්රසිද්ධ මින්නේරිය සහ කවුඩුල්ල වැනි ජාතික උද්යාන වල ද අලි සංක්රමණය වීම් සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවී ඇති බව සංචාරක මඟ පෙන්වන්නෝ පවසති.
මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා වනජීවී අමාත්යංශය විසින් නව දැඩි නීති රීති මාලාවක් හඳුන්වා දීමට තීරණය කර ඇත. මින් ඉදිරියට ඕනෑම ආකාරයකින් වන අලියෙකුට හානි කරන පුද්ගලයින්ට එරෙහිව පනවන දඩ මුදල් සහ සිර දඬුවම් දෙගුණයකින් ඉහළ දැමීමට නියමිතය. රක්ෂිත වනාන්තර සීමා වල අනවසරයෙන් පදිංචි වී සිටින පිරිස් ඉවත් කිරීමටත්, අලිමංකඩවල් නැවත ප්රතිස්ථාපනය කිරීමටත් රජය කඩිනම් පියවර ගනිමින් සිටී.
තවද, අලි-මිනිස් ගැටුම අවම කිරීම සඳහා නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීමට ද රජය සැලසුම් කර ඇත. අලි ඇතුන් ගම් වැදීමට උත්සාහ කරන විට පණිවිඩ නිකුත් කරන සංවේදක පද්ධති (Sensors) සහ ස්මාර්ට් විදුලි වැටවල් ඉදිකිරීම සඳහා විශාල ප්රතිපාදන වෙන් කර තිබේ. ගැමි ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් ද දීප ව්යාප්ත මට්ටමින් ක්රියාත්මක කිරීමට වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව කටයුතු යොදා ඇත.
ආර්ථික අතින් බලන කල ද වන අලි සම්පත ආරක්ෂා කිරීම අතිශය වැදගත් වේ. ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන විදේශීය සංචාරකයින්ගෙන් බහුතරයක් වන අලි නැරඹීම සඳහා විශේෂ උනන්දුවක් දක්වයි. වන අලි ගහනය අඩුවීම සංචාරක කර්මාන්තයට ද සෘජු බලපෑමක් එල්ල කරන අතර එය රටේ විදේශ විනිමය ආදායමට ද තර්ජනයකි. එබැවින් අලින් ආරක්ෂා කිරීම යනු හුදෙක් සත්ව කරුණාව පෑමක් පමණක් නොව රටේ ආර්ථිකය සුරැකීමක් ද වන බව පරිසරවේදීහු පවසති.
වන අලි යනු අපේ සංස්කෘතියේ සහ උරුමයේ නොවෙනස්වන කොටසකි. පෙරහැර මංගල්යයන් වල සිට ජාතික උත්සව දක්වා අලියාට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. එවැනි උතුම් සත්ව විශේෂයක් මිහිපිටින් වඳ වී යාමට ඉඩ දීම මතු පරපුරට කරන ලොකුම අසාධාරණයයි. රජය පනවන නීති වලට වඩා ජනතාව තුළ ඇතිවන මානුෂීය හැඟීම් සහ පරිසරයට ඇති ලැදියාව වන අලි සම්පත ආරක්ෂා කර ගැනීමට ප්රබලව බලපානු ඇත.
අවසාන වශයෙන්, අපේ රටේ වන අලි ගහනය සුරැකීම සඳහා සාමූහික වගකීමක් අප සැම සතුව ඇත. වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවේ නව නීති වලට සහයෝගය දෙමින්, පරිසරය සුරකිමින්, මේ අහිංසක යෝධයින්ට නිදහසේ ජීවත් වීමට පරිසරයක් සකසා දීම අපේ යුතුකමයි.
වන අලි සම්පත රැක ගැනීම උදෙසා ඔබ දක්වන අදහස් පහතින් කමෙන්ට් කරන්න.
0 Comments