පරිගණක තිර දෙස බලා සිටින ඔබටත් ඇස් රුදාවද?

වර්තමාන තාක්ෂණික ලෝකයේ අපගේ දෛනික රාජකාරිවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් පරිගණක, ලැප්ටොප් හෝ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන තිර මත පදනම් වී ඇත. ඔබ රැකියාවේදී හෝ විවේකයේදී දිගු වේලාවක් ඩිජිටල් තිර දෙස බලා සිටින්නේ නම්, ඔබට ඇස්වල වෙහෙස ගතියක්, පෙනීම අපැහැදිලි වීම හෝ දැඩි හිසරදයක් දැනී තිබිය හැකිය. වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී මෙම තත්ත්වය 'Computer Vision Syndrome' (CVS) ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, මෙය ඩිජිටල් උපාංග බහුලව භාවිතා කරන පිරිස අතර ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර යන සෞඛ්‍ය ගැටලුවකි. බොහෝ දෙනෙක් මෙය සාමාන්‍ය මහන්සියක් ලෙස සලකා නොසලකා හැරිය ද, දිගුකාලීනව මෙහි ප්‍රතිඵල ඉතා දරුණු විය හැකි බැවින් ඒ පිළිබඳව නිසි අවබෝධයක් ලබා ගැනීම අතිශයින්ම වැදගත් වේ.

මෙම සින්ඩ්‍රෝමය ඇති වීමට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ පරිගණක තිරයක ඇති අකුරු සහ රූප කියවීමට අපගේ ඇස්වලට සාමාන්‍ය පොතක් කියවීමට වඩා වැඩි වෙහෙසක් දැරීමට සිදු වීමයි. තිරයේ ඇති අකුරු නිර්මාණය වී ඇත්තේ පික්සෙල් (Pixels) මගින් බැවින් ඒවායේ දාර (Edges) පොතක අකුරු තරම් පැහැදිලි නැත. මේ නිසා ඇස් නිරන්තරයෙන් රූපය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට උත්සාහ කරමින් වෙහෙසට පත් වේ. මීට අමතරව, ඩිජිටල් තිර දෙස බලා සිටින විට අප ඇසිපිය හෙළන වාර ගණන (Blink rate) සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වේ. සාමාන්‍යයෙන් මිනිසෙකු විනාඩියකට 15-20 වාරයක් ඇසිපිය හෙළුව ද, පරිගණකයක් භාවිතා කරන විට එය 5-7 වාරයක් දක්වා අඩු විය හැකිය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇස් වියළීමට (Dry eyes) පටන් ගන්නා අතර, එය පසුව ඇස් දැවිල්ල සහ රතු වීමට හේතු වේ.

Computer Vision Syndrome තත්ත්වයෙන් බේරීමට ලොව පුරා අක්ෂි වෛද්‍යවරුන් නිර්දේශ කරන වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රමය වන්නේ '20-20-20 රීතිය' (20-20-20 Rule) අනුගමනය කිරීමයි. මෙහිදී ඔබ කළ යුත්තේ සෑම විනාඩි 20කට වරක්ම, තත්පර 20ක කාලයක් සඳහා, අඩි 20ක් පමණ ඈතින් ඇති වස්තුවක් දෙස බලා සිටීමයි. මෙමගින් ඔබගේ ඇස්වල ඇති මාංශ පේශීවලට විවේකයක් ලැබෙන අතර ඇස්වල වෙහෙස ගතිය අවම වේ. එසේම, ඔබ භාවිතා කරන පරිගණක තිරයේ දීප්තිය (Brightness) අවට පරිසරයේ ආලෝකයට සමාන වන ලෙස සකස් කර ගැනීම ද ඉතා වැදගත්ය. තිරයෙන් නිකුත් වන නිල් ආලෝකය (Blue light) පාලනය කිරීම සඳහා 'Blue light filters' හෝ ආරක්ෂිත ඇස් කණ්ණාඩි භාවිතා කිරීම ද නවීන තාක්ෂණය තුළ අපට කළ හැකි සරල ආරක්ෂණ ක්‍රමයකි.

තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ ඔබ පරිගණකය භාවිතා කරන ඉරියව්වයි. ඔබගේ ඇස් මට්ටමේ සිට අඟල් 20-28ක පමණ දුරකින් තිරය පවත්වා ගත යුතු අතර, තිරයේ ඉහළ මට්ටම ඇස් මට්ටමට වඩා මඳක් පහළින් (අංශක 15-20ක පමණ ආනතියකින්) තිබීම සුදුසුය. මෙමගින් බෙල්ලේ සහ උරහිස්වල ඇතිවන වේදනාවන් ද වළක්වා ගත හැකිය. දිනකට ප්‍රමාණවත් තරම් ජලය පානය කිරීම සහ ඇස් වියළීම වැළැක්වීම සඳහා වෛද්‍ය උපදෙස් මත 'Artificial tears' වැනි බින්දු ඖෂධ භාවිතා කිරීම ද කළ හැකිය. ඔබ දිගු වේලාවක් පරිගණකය භාවිතා කරන්නෙකු නම්, වසරකට වරක්වත් අක්ෂි පරීක්ෂාවක් සිදු කර ගැනීම අනාගතයේදී ඇති විය හැකි බරපතල පෙනීමේ දෝෂ වළක්වා ගැනීමට මහෝපකාරී වනු ඇත.