ට්‍රම්ප් සහ ඉරානය අතර සටන් විරාමය දීර්ඝ වෙයි!

ලෝක දේශපාලන කරළිය තුළ දැඩි ආන්දෝලනයක් ඇති කරමින්, ඉරානය සමඟ පවතින සටන් විරාමය දින නියමයකින් තොරව දීර්ඝ කිරීමට ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පසුගිය අඟහරුවාදා තීරණය කරනු ලැබීය. සටන් විරාමය අවසන් වීමට පැය කිහිපයක් පමණක් ඉතිරිව තිබියදී ගත් මෙම හදිසි තීරණය හේතුවෙන්, මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇති වීමට ගිය මාරාන්තික යුදමය වාතාවරණය තාවකාලිකව සමනය වී ඇති බව පෙනේ. මෙම තීරණය සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර සාම සාකච්ඡා සඳහා මැදිහත්කරු ලෙස කටයුතු කරන පකිස්ථාන රජය කළ විශේෂ ඉල්ලීමකි. ඉරාන නියෝජිතයින් විසින් ඒකාබද්ධ යෝජනාවලියක් සාම සාකච්ඡා මේසයට රැගෙන එන තෙක් සියලුම ප්‍රහාරක මෙහෙයුම් අත්හිටුවීමට තමන් එකඟ වූ බව ජනාධිපති ට්‍රම්ප් නිල වශයෙන් නිවේදනය කළේය. පකිස්ථාන අග්‍රාමාත්‍ය ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් මහතා මෙම තීරණය අගය කරමින් සිය ස්තූතිය ජනාධිපති ට්‍රම්ප් වෙත පළ කර ඇත්තේ කලාපීය සාමය උදෙසා මෙය ඉතා වැදගත් පියවරක් බව පවසමිනි.

කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ මෙම සටන් විරාම තීරණය තරමක් ඒකපාර්ශ්වික එකක් ලෙස දේශපාලන විචාරකයන් හඳුන්වයි. ඉරානය හෝ ඇමරිකාවේ ප්‍රධානතම මිත්‍ර රටක් වන ඉස්රායලය මෙම සටන් විරාම කොන්දේසිවලට නිල වශයෙන් එකඟ වී ඇති බව මෙතෙක් තහවුරු වී නොමැති වීම මීට හේතුවයි. විශේෂයෙන්ම ඉරාන විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායට සෘජු සබඳතා දක්වන තස්නිම් (Tasnim) පුවත් ඒජන්සිය වාර්තා කර සිටියේ, ඉරානය කිසිදු අවස්ථාවක ඇමරිකාවෙන් සටන් විරාමයක් ඉල්ලා නොමැති බවයි. එමෙන්ම ඇමරිකානු නාවික හමුදාව විසින් පනවා ඇති අවහිරතා බලහත්කාරයෙන් බිඳ දැමීමට තමන් ඕනෑම මොහොතක සූදානම් බව ද ඉරාන පාර්ශ්වය අවධාරණය කර ඇත. මේ අනුව, ඇමරිකාව සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශ කළ ද, භූමියේ පවතින සැබෑ තත්ත්වය තවමත් දැඩි අවිනිශ්චිත ස්වරූපයක් ගනී.

ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බාකර් කලිබෆ්ගේ උපදේශක මහ්දි මොහොමඩ් විසින් කරන ලද ප්‍රකාශයක් ද මෙම තත්ත්වය තවත් උණුසුම් කිරීමට හේතු විය. ඔහු පවසන්නේ ඇමරිකාව මෙම සටන් විරාමය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ සැබෑ සාමය සඳහා නොව, හදිසි සහ ප්‍රබල ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම සඳහා අවශ්‍ය කාලය ලබා ගැනීමට බවයි. "දැන් ඉරානය සිය මෙහෙයුම් ආරම්භ කළ යුතු කාලය පැමිණ තිබෙනවා" යනුවෙන් ඔහු කළ ප්‍රකාශය හරහා පෙනී යන්නේ ඉරාන රජය තුළ පවතින දැඩි මතධාරීන් මෙම සටන් විරාමය දෙස බලන්නේ සැකයකින් යුතුව බවයි. සටන් විරාමය ක්‍රියාත්මක වුවද, ඉරාන වරායන් සහ වෙරළ තීරයන් ආශ්‍රිතව ඇමරිකානු නාවික හමුදාව පනවා ඇති දැඩි අවහිරතා එලෙසම පවතින බව ජනාධිපති ට්‍රම්ප් අවධාරණය කිරීම ද ඉරානයේ කෝපයට හේතු වී ඇත. ඉරානය පවසන්නේ මෙම නාවික අවහිරතාවය යනු පැහැදිලි යුදමය ක්‍රියාවක් (Act of War) බවයි.

පසුගිය පෙබරවාරි 28 වනදා ඇමරිකාව සහ ඉස්රායලය එක්ව ඉරානයට එරෙහිව ආරම්භ කළ මෙම යුදමය තත්ත්වය හේතුවෙන් ඉරානයේ ඉහළ පෙළේ නායකයින් කිහිපදෙනෙකුටම ජීවිත අහිමි විය. විශේෂයෙන්ම හිටපු උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ අභාවයෙන් පසු ඔහුගේ පුත්‍රයා එම ධුරයට පත්වීමත් සමඟ ඉරාන රජය තුළ යම් අභ්‍යන්තර බෙදීම් ඇති වී තිබේ. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් පවසන්නේ ඉරාන පාලනය තුළ පවතින මෙම දුර්වලතාවය සහ බෙදීම් තමන්ට වාසිදායක ලෙස යොදාගැනීමට බලාපොරොත්තු වන බවයි. කෙසේ වෙතත්, සාම සාකච්ඡාවල දෙවන වටය පකිස්ථානයේ ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිත අතර, එමගින් ස්ථාවර සහ දිගුකාලීන සාම ගිවිසුමකට එළඹීමට හැකි වනු ඇතැයි පකිස්ථාන අග්‍රාමාත්‍යවරයා මහත් විශ්වාසයකින් පසුවේ. මැදපෙරදිග කලාපයේ පමණක් නොව මුළු ලෝකයේම ආර්ථිකයට සහ ආරක්ෂාවට සෘජුවම බලපාන මෙම ගැටුම සාමකාමීව විසඳා ගැනීම සියලුම ජාතීන්ගේ අපේක්ෂාවයි.