යානය කඩන් වැටුණත් බ්ලැක් බොක්ස් එක බේරෙන්නේ කොහොමද?

ගුවන් යානයක් අනතුරට පත් වූ විට එම අනතුරට සැබෑ හේතුව සොයා ගැනීමට ඇති එකම සහ අවසාන සාක්ෂිය වන්නේ බ්ලැක් බොක්ස් (Black Box) හෙවත් ගුවන් දත්ත පටිගත කිරීමේ යන්ත්‍රයයි. මෙහි ඇති පුදුමසහගත කරුණ නම්, මුළු යානයම අළු වී යන තරම් දරුණු ගින්නක් හෝ සාගර පතුලේ ඇති අධික පීඩනය හමුවේ වුවද, මෙම කුඩා පෙට්ටිය ඇතුළත ඇති දත්තවලට හානි නොවීමයි. බ්ලැක් බොක්ස් එකේ සැබෑ නම 'Flight Recorder' වන අතර, එය කළු පාට නොව සොයා ගැනීමට පහසු වීම සඳහා තද තැඹිලි (Bright Orange) පැහැයෙන් යුක්ත වේ. මෙවැනි දරුණු තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීමට හැකි වන පරිදි මෙය නිපදවා ඇත්තේ ලොව ඇති සුවිශේෂීම ආරක්ෂණ තාක්ෂණයන් කිහිපයක් භාවිතා කරමිනි.

බ්ලැක් බොක්ස් එකේ හදවත ලෙස හැඳින්වෙන්නේ 'Crash-Survivable Memory Unit' (CSMU) නම් කොටසයි. මෙම කොටස ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ස්ථර කිහිපයකින් යුත් ආවරණයක් භාවිතා කරයි. මෙහි පිටතම ආවරණය සාදා ඇත්තේ ඉතා ශක්තිමත් මල නොබැඳෙන වානේ හෝ ටයිටේනියම් (Titanium) ලෝහයෙනි. ටයිටේනියම් යනු ඉතා සැහැල්ලු මෙන්ම අතිශයින්ම ශක්තිමත් ලෝහයක් වන අතර, අධික පීඩනයට සහ පහරදීම්වලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව එයට ඇත. මෙම පිටත ආවරණය ඇතුළතින් තවත් ඝන තාප පරිවාරක ස්ථරයක් (Thermal Insulation) පවතින අතර, එය බොහෝ විට සිලිකා (Silica) වැනි ද්‍රව්‍යවලින් නිපදවා ඇත. මෙමගින් ගුවන් යානය ගිනි ගන්නා අවස්ථාවකදී සෙල්සියස් අංශක 1100ක පමණ උෂ්ණත්වයක වුවද පැයකට වැඩි කාලයක් ඇතුළත ඇති මෙමරි චිප්ස් (Memory Chips) ආරක්ෂා කිරීමට සමත් වේ.

තවත් වැදගත් තාක්ෂණික ලක්ෂණයක් වන්නේ මෙහි දත්ත ගබඩා කරන ක්‍රමයයි. පැරණි කාලයේ මේ සඳහා චුම්බක පටි (Magnetic Tapes) භාවිතා කළ ද, නවීන බ්ලැක් බොක්ස් සඳහා භාවිතා කරන්නේ සsolid-state (Solid-state) තාක්ෂණයයි. එනම් අපේ USB Pen Drive එකක මෙන් මෙහි චලනය වන කොටස් කිසිවක් නැත. මේ නිසා ඉතා වේගයෙන් යානයක් පොළොවේ වැදුණ ද (Impact), එම කම්පනයෙන් දත්ත ගබඩා කර ඇති චිප්ස්වලට හානි වීමේ සම්භාවිතාව ඉතා අඩුය. බ්ලැක් බොක්ස් එකක් නිර්මාණය කිරීමේදී එය 3,400 G-Force (ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය මෙන් 3400 වාරයක්) කම්පනයකට වුවද ඔරොත්තු දෙන ලෙස පරීක්ෂණවලට ලක් කර තහවුරු කරයි.

බ්ලැක් බොක්ස් එක ආරක්ෂා වීමට තවත් එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ එය යානය තුළ සවි කර ඇති ස්ථානයයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය සවි කරන්නේ ගුවන් යානයේ වලිගය (Tail Section) ආසන්නයේය. යානයක් අනතුරකට පත් වන විට බොහෝ විට මුලින්ම ගැටෙන්නේ යානයේ ඉදිරිපස කොටසයි. එම ගැටීමත් සමඟ යානයේ ඉදිරිපස සහ මැද කොටස් 'කුෂන්' (Cushion) එකක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් ගැටීමේ ප්‍රබලතාවය අවශෝෂණය කරයි. මේ නිසා වලිගය ප්‍රදේශයේ ඇති බ්ලැක් බොක්ස් එකට එල්ල වන සෘජු බලපෑම සැළකිය යුතු ලෙස අඩු වේ.

මීට අමතරව, යානයක් මුහුදට වැටුණහොත් එය සොයා ගැනීම සඳහා 'Underwater Locator Beacon' (ULB) නම් උපකරණයක් ද මෙහි අඩංගු වේ. ජලය සමඟ ස්පර්ශ වූ විගස ක්‍රියාත්මක වන මෙය, දින 30ක පමණ කාලයක් තිස්සේ සෑම තත්පරයකටම වරක් අතිධ්වනික සංඥාවක් (Ultrasonic Signal) නිකුත් කරයි. මෙය අඩි 20,000ක් තරම් ගැඹුරු මුහුදු පතුලේදී වුව ද හඳුනාගත හැකිය. මෙවැනි සංකීර්ණ තාක්ෂණයන්ගේ එකතුවක් නිසා, ගුවන් යානයක් කොතරම් දරුණු ලෙස අනතුරට පත් වුවද බ්ලැක් බොක්ස් එක සුරක්ෂිතව ඉතිරි වේ.