ඔබ උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්රී නින්දට යන තෙක් ඔබේ මොළය ඇතුළේ එක්තරා රසායනයක් ක්රමයෙන් එකතු වෙන්න පටන් ගන්නවා. ඒ රසායනය තමයි ඇඩිනොසීන් (Adenosine). දවස පුරාම ඔබේ මොළයේ සෛල වැඩ කරන විට නිපදවෙන මේ ඇඩිනොසීන්, මොළයේ ඇති විශේෂ "ග්රාහක" (Receptors) සමඟ සම්බන්ධ වුණාම ඔබට තෙහෙට්ටුව සහ නිදිමත දැනෙන්න පටන් ගන්නවා. සරලවම කිව්වොත්, ඇඩිනොසීන් කියන්නේ ඔබේ මොළයට "දැන් නිදාගන්න කාලය හරි" කියලා දෙන පණිවිඩයයි.
නමුත් ඔබ කෝපි කෝප්පයක් බිව්වම මොකද වෙන්නේ? කෝපිවල තියෙන ප්රධානම සංඝටකය වන කැෆේන් (Caffeine), පෙනුමෙන් මේ ඇඩිනොසීන් රසායනයට ගොඩක් සමානයි. මේ සමානකම නිසා කැෆේන් අණු ගිහින් මොළයේ තියෙන ඇඩිනොසීන් ග්රාහක මත වාඩි වෙනවා. එතකොට නියම ඇඩිනොසීන්වලට ඒ ග්රාහක සමඟ සම්බන්ධ වෙන්න ඉඩක් ලැබෙන්නේ නැහැ. කැෆේන් මගින් ඔබේ මොළය "රවට්ටලා" තෙහෙට්ටුව පිළිබඳ පණිවිඩය අවහිර කරනවා.
මෙන්න මේ ක්රියාවලිය නිසා ඔබට නිදිමත දැනෙන්නේ නැතිව වඩාත් අවධියෙන් සහ ක්රියාශීලීව ඉන්න පුළුවන් වෙනවා. කැෆේන් කියන්නේ නින්ද නැති කරන දෙයකට වඩා, නින්ද අවශ්ය බව දැනුම් දෙන රසායනික පද්ධතිය තාවකාලිකව "හිර කරන" (Blocking) දෙයක්. හැබැයි මතක තබා ගත යුතු වැදගත් කරුණක් තිබෙනවා; ඔබ කෝපි බිව්වත් ඔබේ මොළය ඇතුළේ ඇඩිනොසීන් නිපදවීම නතර වෙන්නේ නැහැ. ඒවා දිගටම එකතු වෙනවා.
කැෆේන්වල බලපෑම අවසන් වූ සැනින්, අර එකතු වී තිබුණු විශාල ඇඩිනොසීන් ප්රමාණය එකවරම මොළයේ ග්රාහක වෙත කඩා වදිනවා. බොහෝ දෙනෙක් කෝපි බීලා පැය කිහිපයකට පසු අධික තෙහෙට්ටුවක් (Caffeine Crash) අත්විඳින්නේ අන්න ඒ නිසයි. ඒ නිසා කෝපි කියන්නේ මොළය ප්රබෝධමත් කරන අපූරු පානයක් වුණත්, ශරීරයට අවශ්ය නියමිත නින්ද ලබා දීම ඉතාමත් වැදගත්.
0 Comments